मुस्लिम धर्माचे प्रमुख सण रमजान ईद, बकरी ईद आणि ईद-ए-मिलाद-उन-नबी,एक सर्वसमावेशक आढावा..!

निरा
इस्लाम धर्मात वर्षभरात अनेक सण व उत्सव साजरे केले जातात, त्यापैकी रमजान ईद (ईद-उल-फित्र), बकरी ईद (ईद-उल-अधा) आणि ईद-ए-मिलाद-उन-नबी हे तीन अत्यंत महत्त्वाचे, पवित्र आणि प्रमुख सण मानले जातात. या तिन्ही सणांचे महत्त्व, त्यामागील इतिहास आणि साजरी करण्याची पद्धत वेगवेगळी असली, तरी हे सण मानवता, प्रेम, त्याग, कृतज्ञता आणि बंधुभाव यांचा संदेश देतात..!

रमजान ईद (ईद-उल-फित्र) हा सण इस्लामिक कॅलेंडरमधील नवव्या महिन्याच्या अर्थात रमजान समाप्तीनंतर दहाव्या महिन्याच्या पहिल्या दिवशी साजरा केला जातो. सलग एक महिना उपवास रोजे ठेवून आत्मसंयम, संयम आणि गरिबांच्या दुःखाची जाणीव ठेवल्यानंतर हा सण येतो. या दिवशी सकाळी विशेष नमाज अदा केली जाती, घरोघरी गोड पदार्थ विशेषतः ‘शीरखुरमा’ बनवला जातो आणि वडीलधाऱ्या मंडळींकडून लहानांना प्रेमाने भेटवस्तू किंवा पैसे दिले जातात. तसेच, ईदच्या नमाजपूर्वी प्रत्येक सक्षम मुस्लिम व्यक्तीने गरिबांना अन्न किंवा धान्याच्या स्वरूपात दान देणे अनिवार्य असते..!

बकरी ईद (ईद-उल-अधा) हा सण इस्लामिक चंद्र कॅलेंडरनुसार ‘धूल-हिज्जा’ महिन्याच्या १० व्या दिवशी साजरा केला जातो, ज्याला ‘कुर्बानीची ईद’ असेही म्हणतात. हा सण हजरत इब्राहिम (अ.) यांच्या अजोड त्याग, निष्ठा आणि आत्मसमर्पणाच्या स्मृतीमध्ये साजरा केला जातो. यामध्ये क्षमतेनुसार शेळी, मेंढा किंवा इतर पशूची कुर्बानी दिली जाते. या प्रथेचे तीन भाग केले जातात—एक भाग गरिबांना, दुसरा नातेवाईक व मित्रांना, तर तिसरा भाग स्वतःच्या कुटुंबासाठी ठेवला जातो. हा सण स्वार्थीपणाचा त्याग आणि ईश्वरावर अगाध विश्वास ठेवण्याचा संदेश देतो..!

ईद-ए-मिलाद-उन-नबी (पैगंबर जयंती) हा दिवस इस्लाम धर्माचे अखेरचे संदेशवाहक आणि संदेष्टे हजरत मोहम्मद पैगंबर यांचा जन्मदिवस म्हणून साजरा केला जातो. हा सण रबी-उल-अव्वल तिसरा महिना या इस्लामिक महिन्याच्या १२ व्या दिवशी येतो. पैगंबर मोहम्मद यांनी जगात मानवता, समता, ज्ञान आणि शांततेचा संदेश पसरवला, ज्याच्या आठवणीत या दिवशी मशिदी आणि घरांवर सुंदर रोषणाई केली जाते, शहरांमध्ये भव्य मिरवणुका काढल्या जातात आणि पैगंबर यांच्या जीवनावरील व शिकवणीवरील प्रवचनांचे आयोजन केले जाते..!

हे तिन्ही सण मुस्लिम समाजात धार्मिकतेसोबतच सामाजिक सलोखा, आपुलकी, मदत आणि मानवता टिकवून ठेवण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य करतात..!